Οι εφευρέτες λειτουργούσαν πάντα ως παραδείγματα προς μίμηση για
τις νέες γενιές. Ηταν οι πολυμήχανοι που έβρισκαν καινούργια μονοπάτια
για την πρόοδο. Οι εγκυκλοπαίδειες όλες έχουν ειδικά λήμματα αφιερωμένα
σε αυτούς και η Ιστορία των Επιστημών γράφεται με πρώτη ύλη τα
επιτεύγματά τους. Ωστόσο δεν είναι πάντα οι αληθινοί ήρωες που κερδίζουν
τη δόξα στα σχολικά βιβλία ή στις εγκυκλοπαίδειες. Παιχνίδια της τύχης,
κοινωνικές συγκυρίες ή και απλά η ανθρώπινη απληστία ....στέρησαν από
πολλούς πραγματικούς πρωταγωνιστές την αναγνώριση και τους μετέβαλαν σε
απλούς κομπάρσους. Διαβάζοντας τις επόμενες δειγματοληπτικές ιστορίες θα
διαπιστώσετε αναπόφευκτα πόσο δίκιο είχε ο Θουκυδίδης όταν έγραφε ότι
«δεν στεριώνει συμμαχία μεταξύ ενός πολύ αδυνάτου και ενός πολύ
ισχυρού». Καθώς όμως στην εποχή του Διαδικτύου την Ιστορία δεν τη
γράφουν πια «μόνον οι νικητές», θα επιχειρήσουμε σήμερα να αποδώσουμε
«τα του Καίσαρος τω Καίσαρι», έστω κι αν σας γκρεμίσουμε κάποια από τα
πιο σεβάσμια παγκοσμίως είδωλα.Ραδιόφωνο και ασύρματος σερβικής καταγωγής
Το όνομα Μαρκόνι έχει ταυτιστεί τόσο πολύ με την ασύρματη επικοινωνία ώστε τα παλιά χρόνια οι ασυρματιστές των πλοίων αποκαλούνταν «μαρκονιστές». Αλλά η πικρή αλήθεια είναι ότι ο Ιταλός Γουλιέλμος Μαρκόνι (Guglielmo Marconi) δεν δικαιούται αυτή την αναγνώριση ούτε ουσιαστικά ούτε τυπικά.
Η ιστορία ξεκίνησε το 1891, στις ΗΠΑ, όταν ο σέρβος μηχανικός Νικόλαος Τέσλα (Nicola Tesla) διαπίστωσε πως τα ηλεκτρικά φορτισμένα σπειρώματά του μπορούσαν να μεταδίδουν ασύρματα μηνύματα σε μεγάλες αποστάσεις εφόσον πομπός και δέκτης συντονίζονταν στην ίδια συχνότητα. Ο ιταλός μετανάστης μηχανικός Μαρκόνι, που έψαχνε να βρει ακριβώς μια τέτοια λύση, τον προσέγγισε και κατάφερε να τον πείσει να πειραματίζεται με τις διατάξεις του. Οπως είχε πει ο ίδιος ο Τέσλα, «ο Μαρκόνι είναι καλό παιδί. Αφήστε τον να προσπαθήσει. Χρησιμοποιεί ήδη 17 από τις πατέντες μου».
Το 1895 όμως ο Μαρκόνι παρουσίασε στο Λονδίνο μια διάταξη ραδιοφωνικής εκπομπής και λήψης ως δική του εφεύρεση, μολονότι βασιζόταν στα σχέδια του Τέσλα. Και το ποτήρι ξεχείλισε το 1904, όταν το αμερικανικό γραφείο ευρεσιτεχνιών αναγνώρισε τον Μαρκόνι ως εφευρέτη του ραδιοφώνου, παρότι είχε προηγηθεί αναγνώριση σχετικής ευρεσιτεχνίας στον Τέσλα από το 1900. Εξοργισμένος ο Τέσλα θέλησε να βρει το δίκιο του στα δικαστήρια, αλλά όντας πλέον πάμπτωχος δεν κατάφερε ποτέ να καταθέσει την αγωγή. Δικαιώθηκε μόνο μετά τον θάνατό του, το 1943, όταν η ευρεσιτεχνία αφαιρέθηκε από τον Μαρκόνι και αποδόθηκε σε αυτόν, αλλά οι απανταχού Ιταλοί κάνουν ότι δεν το γνωρίζουν.
Το τηλεσκόπιο που μας πήγε στ’ αστέρια
Ο πραγματικός εφευρέτης και το πρώτο τηλεσκόπιο του κόσμου απεικονίζονται σε αυτό το ολλανδικό γραμματόσημο
Ποιος δεν έχει διαβάσει για τον άνθρωπο που πρώτος ύψωσε τηλεσκόπιο προς τους ουρανούς, που ήρθε σε σύγκρουση με την ιερατική κοσμολογία, που θεμελίωσε τη σύγχρονη αστρονομία και ξεκίνησε την ανεξαρτητοποίηση των πανεπιστημίων από τις ιερατικές σχολές; Το όνομα του Ιταλού Γαλιλαίου Γαλιλέι γράφτηκε με χρυσά γράμματα στην Ιστορία και εκείνος υπήρξε αντάξιος της φήμης του για όλα αυτά... σχεδόν όμως: το μόνο που δεν ευσταθεί είναι ότι εφηύρε το τηλεσκόπιο.
O πραγματικός εφευρέτης του τηλεσκοπίου υπήρξε ο Ολλανδός Χανς Λίπερεϊ (Hans Lipperhey), το 1608. Ηταν φίλος του Zacharias Janssen, που είχε ήδη εφεύρει το μικροσκόπιο. Οταν άκουσε ο Γαλιλαίος ότι κάποιος Ολλανδός έχει ένα ματοκιάλι που βλέπει ξεκάθαρα τη Σελήνη, φρόντισε αμέσως να το αγοράσει. Την επόμενη χρονιά παρουσίασε στους φίλους του τη δική του βελτιωμένη εκδοχή και άρχισε τις αστρονομικές παρατηρήσεις που τον έκαναν ξακουστό. Το 1611 ο Johannes Kepler έγραψε τις παραμέτρους κατασκευής τηλεσκοπίων και το 1655 ο αστρονόμος Christiaan Huygens έφτιαξε το δικό του τηλεσκόπιο, που αποτέλεσε τον πραγματικό πρόδρομο των σημερινών.
Για την εφεύρεση του τηλεσκοπίου κανείς από τους πρωτεργάτες της δεν απέκτησε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (αν και ο Λίπερεϊ το επιχείρησε, άδοξα) ή έγινε πλούσιος από αυτήν. Αλλά το όνομα του Γαλιλαίου φέρουν τέσσερα φεγγάρια του Δία, ενώ του Λίπερεϊ μόνο ένας κρατήρας στη Σελήνη.
O γλόμπος που νίκησε το σκοτάδι....
Διαβάστε περισσότερα στο: www.tovima.gr