Μια κακή εμπειρία μπορεί να «χαλάσει» τη σχέση μας με ένα μέρος ή ένα πράγμα, φέρνοντας αυτόματα στο μυαλό μας δυσάρεστες αναμνήσεις κάθε φορά που ερχόμαστε σε επαφή με αυτό. Το δυσάρεστο συναίσθημα δεν είναι αναλλοίωτο: μπορεί σιγά-σιγά να «σβήσει» με τον χρόνο αν το ίδιο μέρος ή αντικείμενο συνδεθεί με καινούργιες, ευχάριστες αναμνήσεις – κάτι το οποίο προσπαθούν άλλωστε να επιτύχουν οι ψυχίατροι και ψυχοθεραπευτές για να θεραπεύσουν το μετατραυματικό στρες. Επιστήμονες από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης κατόρθωσαν ωστόσο να αλλάξουν τέτοιου είδους δυσάρεστους συνειρμούς ποντικών σε ευχάριστους – να μετατρέψουν δηλαδή τις....
«κακές« αναμνήσεις τους από έναν χώρο σε «καλές» – μόνο με το πάτημα ενός διακόπτη. Η τεχνική που χρησιμοποίησαν δεν είναι εφαρμόσιμη στον άνθρωπο, αρχίζει όμως να ρίχνει φως σε έναν μηχανισμό της μνήμης μας που είναι σκοτεινός για τους επιστήμονες.
Πολύπλοκοι μηχανισμοί
Η μνήμη είναι μια εξαιρετικά σύνθετη λειτουργία στην οποία εμπλέκονται πολλές περιοχές του εγκεφάλου. Ειδικά για τις αναμνήσεις που σχηματίζουμε από τα μέρη στα οποία βρισκόμαστε οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι αυτές «μοιράζονται» σε δυο περιοχές: οι αναμνήσεις που αφορούν αυτό καθαυτό το μέρος κωδικοποιούνται από νευρώνες στον ιππόκαμπο ενώ τα θετικά ή αρνητικά συναισθήματά μας που συνδέονται με αυτό κωδικοποιούνται στην αμυγδαλή. Όταν βρεθούμε ξανά π.χ. σε έναν δρόμο στον οποίο μας έκλεψαν το πορτοφόλι αυτόματα ανασύρονται ταυτόχρονα τόσο οι αναμνήσεις που αφορούν αυτόν καθαυτόν τον δρόμο όσο και τα αρνητικά συναισθήματα από τη δυσάρεστη εμπειρία μας.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης θέλησαν να εξετάσουν αν η μετατροπή των κωδικοποιημένων δυσάρεστων συναισθημάτων που συνδέονται με έναν χώρο σε θετικά θα μπορούσε να τον απαλλάξει από το αρνητικό «φορτίο» του. Για να το επιτύχουν χρησιμοποίησαν την τεχνική της «οπτογενετικής». Τροποποίησαν γενετικώς αρσενικά ποντίκια ώστε τα κύτταρα του εγκεφάλου τους να παράγουν μια φωτοευαίσθητη πρωτεΐνη ως απόκριση στα «σήματα» που δέχονταν κατά τον σχηματισμό των αναμνήσεων. Με τον τρόπο αυτό μπορούσαν να ελέγχουν τη δραστηριότητα των νευρώνων των πειραματοζώων μέσω μιας δέσμης γαλάζιου φωτός που διοχετευόταν από μια οπτική ίνα που εμφυτεύθηκε στο κρανίο τους. Με άλλα λόγια μπορούσαν να κάνουν τα ποντίκια να θυμηθούν έναν χώρο χωρίς τα ζώα να βρίσκονται μέσα σε αυτόν απλώς και μόνο πατώντας ένα κουμπί και «φωτίζοντας» τον εγκέφαλό τους.
«Σβήσιμο» του πόνου......
Διαβάστε περισσότερα στο: www.tovima.gr